Het spits afbijten

Ik  zit  op  de  kweekschool  voor  kleuterleidsters.  En  de  tijd  is  gekomen  dat  wij praktijklessen  moeten  gaan  geven. Achterin  in  de  klas  zit  de  docente  die  alles  gaat  volgen  en   kritiek  schrijven. Verder  zitten  er  een  paar  meisjes  van  de  klas  die  deze  les  gaan  bijwonen.  Ze hebben  pen  en  papier  naast  zich  liggen.  Zij  gaan  nauwlettend  volgen  hoe  er wordt  lesgegeven. En  ook  kritiek  schrijven!

“Maaike,  jij  zou  het  spits  afbijten.”  O,  die  B. van  Bakker  speelt  me  weer  eens parten! Het  moet  er  echt  van  komen.  De  hoop  op  een  stagnatie  bij  de  treinen vanochtend, ging  helaas,  in  rook  op.  Alles  was  zoals  het  hoorde  vanochtend.  En  ik  moet  les  gaan  geven!  Bibber  de  bibber. Heb  ik  nu  alles? Een  werkschema  voor  de  docente ? Waar  is  de  appel, de  stemvork  en  het  notenschrift?  Ik  gris  alles  bijeen. De  papieren  van  het  werkschema  glijden  nog  snel  even  langs  mijn  rechterduim.  Mijn  ogen  nemen vliegensvlug  nog  even  alles  door. Het  moet, het  moet! Ik  recht  mijn rug, en geef  met  de  moed  der  wanhoop  mijn papieren  af. ”Alstublieft!  Het schema  voor  mezelf  leg  ik  onder  veilig  handbereik. Het  lesprogramma  is,  volgens  voorschrift: Werken  rond  één  thema.  Alle  onderdelen: vertelling, muzikale vorming, werken  met  materialen, tot  aan spelvorming  toe, hebben “de appel” als grondmotief.

“Je  kunt  beginnen  Maaike”. Met  de  appel  in  mijn  hand  als  steun, sta  ik  voor  de  kinderen.  Achter  me, weet  ik de  docente.  En  ik  voel  haar  ogen  in  mijn  rug  priemen.  Voor  me, helemaal  achter in  het  lokaal, kijken  zes  kwekelingen  mij  grijnzend  aan.   Zo  sta  ik  tussen  twee  vuren.

De  appel, die  al  maar  warmer  wordt,  draait  rond  en  rond  in  mijn  hand. Hoe  was  de  beginzin?  Ik weet  het  niet. Ik  weet  het  echt  niet  meer!  Mijn  borstkast  gaat  snel op  en  neer.  De  kinderen  van  deze  praktijkschool  zijn  bijzonder  druk  en  moeilijk,  dat  is  bekend.  Tot  mijn verbazing  zitten  ze vandaag  braaf  te  wachten  op  de  dingen  die  komen  gaan.  “Wat  een  rode appel  is  dat  juffrouw!” Het  meisje  wijst  en  kijkt  met glinsterogen  naar  de  appel. Ze  lacht  me  vriendelijk toe!  Opeens  zie  ik  alleen  maar  glinsterogen  en  verwachtingsvolle  gezichtjes.  Als  bij toverslag  buitelen  de  zinnen  als  een wervelwind  door  mijn  hoofd.  Mijn  mond hoeft  alleen  maar  te  gehoorzamen.De  kinderen  luisteren  met  wijdopen ogen. Sommigen  houden  hun adem  in.  Ik  snij  de  appel  open  en laat  zien  waar  de  pitjes  wonen. En  als   zij  horen  dat  de  pitjes  kunnen  uitgroeien  tot  bomen,  worden  hun  ogen  als  stuiters.

Zonder  moeite  vloeit  de  vertelling  spontaan  over  in  muziekles. Muziekles  geven  aan  kleuters  is  een  feestje.  Ik  bepaal  met  mijn  stemvork de  juiste  toonhoogte. Dit  alles  volgens  voorschrift.  De  kinderen  hebben  in  een  mum  van  tijd  de  woorden  van  het  lied  onder  de  knie. Na  korte  tijd  zingen  en  klappen  ze  vrolijk  bij  de  piano  het  ritme  mee. Met hun  eigen muziekinstrumenten  erbij  wordt  het  een prachtig  orkest!  Zelfs  het moeilijke  neuriën  geeft  hen  plezier. Aan  het  einde  van  de  muziekles, zingen  ze  de  drie  nieuw  geleerde  coupletjes  over  de  appel,  zonder  mijn  hulp.

Het volgende  punt  is  werken  met  leermaterialen.  Op  kousenvoetjes  komt  het angstspook  bij  me  binnen  sluipen. En  die  angst  heeft  ongetwijfeld  gevolgen. Dat  weet  ik  inmiddels. De  kinderen  mogen  tekenen, verven,  kleien,  knippen en plakken  over  het  onderwerp “de appel”. Waar  ik  bang  voor  ben  gebeurd.  Het  loopt  mis!  Helemaal  mis.  Al  heel  snel  vallen verfdozen, luid  kletterend,  op  de  grond. De  logge  verf  zoekt  traag  zijn  weg  over de  vloer. Een  kind glijdt  uit  over  een  klodder  lijm,  wat  een  reden  is  om  bij  al  het  lawaai,  uit  volle  borst  te  gaan  huilen.

Bij  de  docente  raakt  de  maat  vol.  Geïrriteerd  als  ze  is  over  de  wanorde, staat  ze  op  en  grijpt  in. Met  enkele  duidelijke  zinnen  en  veel  overwicht  roept  ze de  kinderen  tot de  orde.  Voor  hoe  lang?  Ik  zie  de  baldadige  gezichtjes.

Haar  grote  ogen  kijken  mij  vernietigend aan. Ik  ken  die  blik   al.  Als  ze  langzaam  en  statig  terug  loopt  naar  haar  plaats, kijk  ik  wanhopig  en  verbouwereerd  naar  haar  lange  rechte  rug.

Achter  in  het  lokaal  zitten  de  andere  kwekelingen.  Ik  zoek  contact  met  hen,  maar  zij  voeren  hun  opdracht:  kritiek  schrijven, bijzonder nauwgezet  uit. Maar  alle  tijden hebben  weer tijden!  Ook  zij  moeten in  de toekomst  praktijkles  geven!

Het  laatste  gedeelte  van  de  les  wordt  een  complete  afgang.  De  in  het  begin  zo  enthousiaste,  en  plezierige  kinderen,  veranderen  in  baldadig  gespuis.  Met  hen gaan  spelen  is  je  eigen  graf  delven.

De  hele  ochtend  hebben  de  kinderen  concentratie  moeten opbrengen.  In  spelvorming  is  het  de  bedoeling  dat  de  kinderen zich  kunnen ontspannen. Ik  probeer  de  klas  in  het  gareel  te  houden.  Maar  de  kinderen  voelen  mijn  onzekerheid  haarscherp  aan.  Ze  zien  hun  kans  schoon  en  schakelen  in  op “jennen”. Het  fantasiespel,  waarin  ze  een  appelboom  uitbeelden  is  niet  meer  aan  hen besteed. Ook  niet  als  ze  uitgroeien tot  een  mooie  grote  appelboom  met  sierlijke  takken  en glimmend  rode  appels.  De  kinderen  luisteren  niet  meer,  maar  lachen  en  dollen  met  elkaar.                                                                                                                                                          Het  liefst  zou  ik  het  bijltje  erbij  neergooien, maar  ik  moet  doorgaan  tot  het  eind.    Ik  heb  ook   nog  een  kringspel op  mijn  lijstje  staan. Had  ik  dat  kringspel  maar  geschrapt!  Maar  mocht  dat?  Bij  Jan  Huigen  in  de  ton,  is  de  chaos  compleet. De  kinderen  zingen  nog  wel:  ”En  de  ton  die  viel in duigen.” Maar  de  kring  is  nergens  te  bekennen.  Opgelost,  verdwenen  in  het  niets.  De   anders  loze  uithoeken  van  de  klas,  zijn  bevolkt  met  joelende  en  over  elkaar  heen  buitelende  kinderen.  Ze gieren, en hebben  dolle  pret.  Hierop  volgt  een  tweede  ingreep.

Bespreking                                                                                                                                         Als  de  rust  is  weergekeerd  volgt  na  de  les,  de  bespreking.  Iedereen  valt  over  mij  heen. Het  toch  zo flitsend  begin,  valt  in  het  niet  bij  het  droevig  eind. Als  afsluiting  merkt   de  praktijkdocente, als  “opstekertje”  nog  even  op: “wie  gaat  er  nu  Jan Huigen  spelen  als  de  kinderen  al  zo  druk zijn!”  Au!

Enkele  jaren  later,  sta  ik  zelf  voor  de  klas.  Ik  heb  veel  geleerd van  aanwijzingen  en  terechtwijzingen  van  de  docenten. Op  welke  toon  het  wordt  aangereikt,  is  een  ander  verhaal!

En nu  is  het  aan  mij.  Nu  worden  kwekelingen  aan  mijn  zorg  toevertrouwd. Mijn  taak  is: hen  begeleiden  bij  het  lesgeven.  Aanwijzingen  en  tips  geven.  Ik  ben  niet   vergeten,  dat psychologisch  inzicht  en  begripvolle  begeleiding,  daarbij  voorwaarden  zijn.

 

Dit bericht is geplaatst in vroeger met de tags , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Loading Facebook Comments ...